no image

Nederland | 10 maart 2012 | by Freek Landmeter

2

Op dat wat je niet kunt kopen, kun je ook niet bezuinigen.

Deze week werd bekend dat de oud-directeur van woningcorporatie Vestia ondanks een financieel debacle mocht vertrekken met een gouden handdruk. Oppositie en regeringspartijen duikelden over elkaar heen in verontwaardiging en waarden. Dat geld moet worden teruggehaald, de directeur had tenslotte de crisis bij Vestia veroorzaakt en ook nog eens meer dan de balkenendenorm verdiend. Van huurverhoging mocht bovendien geen sprake zijn: de rekening van korte termijn winstbejag, zelfverrijking en falend toezicht kon immers niet bij de huurders worden neergelegd.

Helemaal mee eens.

Er zijn nu eenmaal bepaalde fatsoensnormen, gebaseerd op hogere waarden, die we moeten handhaven. Een soort ‘red-line’, met een zero-tolerance beleid voor zaken die deze lijn passeren.. Deze lijn wordt bepaald door waarden en normen die ons moeten beschermen tegen wat ‘de nieuwe hufterigheid’ wordt genoemd; die een minimum niveau van beschaving in onze omgangsvormen, in onze maatschappij moeten garanderen. Om te voorkomen dat ons geliefde Nederland waar we zo trots op zijn verwildert. Om ons gedeelde belang te bewaken; een veilig, vrij en sociaal Nederland.

Universele waarden
Voor iedereen geldend dus, jong oud, rijk arm, moslim of christen, Nederlander of niet, binnen Nederland en in het buitenland. Jazeker, want er zijn nou eenmaal universele waarden. Neem een van de belangrijkste: Menselijke waardigheid, oftewel het besef dat ieder mens waar dan ook recht heeft op een menswaardig bestaan. Dit hebben we zelfs met z’n allen vastgelegd in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Universeel omdat het niet uitmaakt of je gemarteld wordt in een Syrisch ziekenhuis of een Amerikaanse gevangenis; marteling is marteling, een mens is een mens. Daar maken we geen onderscheid in. Want iets wat van zulke grote waarde is, verdient bescherming, daar dingen we niet op af, daar bezuinigen we niet op ……..

Lastig en duur
Of toch wel? Nu het ons na jaren van overvloed iets minder goed gaat, lijkt het er steeds meer op dat we die universele waarden voor het gemak maar even naast ons neerleggen. Ons eigenbelang mag nu best even boven dat van de ander gaan, lijken we te denken. Die universele waarden worden nu wel erg lastig en duur; daarom zetten we ze stiekem maar even in de koelkast, tot er betere tijden aanbreken. Onder druk wordt dus toch alles vloeibaar, zelfs beschaving.

Ik kan en wil me echter niet voorstellen dat dit echt het geval is.

Want als ik vind dat ik me niet aan een bepaalde regel hoef te houden, waarom zou de ander dat dan wel moeten? Wat heb ik voor recht op hulp en bescherming als ik diezelfde rechten niet aan een ander gun? Op die manier gaan we met rasse schreden terug naar het principe van het recht van de sterkste en een periode voor de start van Europa als vredesproject? Bezuinigen we dan op een beschaving en een vrede die duur bevochten is? Overboord de wijsheid van staatsmannen en de wens van veilig leven van burgers; immers de euro is te duur en onze eigen norm van 3% is plotseling wel erg krap. Gaan de Balkenende waarden en normen nu overboord voor een nieuwe Rutte Regels? We leven niet in de gouden, maar in de platina eeuw, zijn met zijn allen rijker dan ooit. Maar zodra de hand eventjes op de overvolle knip moet, lijken morele waarden ineens verworden tot luxeproduct dat als eerste op Marktplaats kan worden gezet.

Na ons de zondvloed
Regeren is vooruitzien, en niet leven bij de waan van korte termijn winstbejag. Dat is namelijk precies wat ons in deze economische crisis heeft gestort. Grondstoffen als olie hebben we overgeconsumeerd  ten koste van het milieu en het leven van mensen in oude of nieuwe ‘koloniën’ heeft ons in een ecologische crisis gebracht. We hebben bomen gekapt zonder nieuwe te planten. We hebben uitgegeven zonder te sparen en te investeren, in elkaar en de aarde; na ons de zondvloed. We dachten dat met geld alles te koop was, en ontdekken nu toch dat wat van grootste waarde is, leven, niet te koop is.

Wijze economen waarschuwen terecht dat we ons niet uit de crisis kunnen bezuinigen. Met stoppen met uitgeven schieten we niets op. We hebben namelijk iets goed te maken wat juist extra investeringen vraagt in zaken die echt van waarde zijn, namelijk de aarde en de mens. En omdat we al meer genomen hebben dan er is, zullen we moeten teruggeven en structurele misstanden en disbalansen moeten oplossen.

Herverdeling
Internationale samenwerking is geen steun: het is herverdeling van dat wij ons onterecht met overmacht hebben toegeëigend. Het is de erkenning van de waarden waar we zo hard om roepen bij gevallen zoals Vestia, maar die we dreigen te ‘vergeten’ zodra het ons te heet onder de voeten wordt. Internationale samenwerking gaat om investeren in vrede en veiligheid, zodat ruimte ontstaat voor duurzame economische ontwikkeling. Zodat mensen over de hele wereld inderdaad op hun eigen benen kunnen staan, zonder dat wij hen daarin belemmeren door handel te drijven met de hun dictatoriale leiders of door oneerlijke handelsbeperkingen. Zodat zij zichzelf kunnen voorzien van de basis behoeften voor en menswaardig bestaan – iets waar ieder mens, van Syrië tot Colombia, van Congo tot Kovoso, evenveel recht op heeft.

Duurzaam vermenigvuldigen
En misschien moeten we naast investeren in duurzame ontwikkeling ver weg, ook heel veel investeren in duurzame ontwikkeling van onszelf. Want de vraag naar de ontwikkeling van de ander is de vraag naar de ontwikkeling van onszelf. Dus toch een eigen belang? Jawel, want onze kans op overleven ligt in het bewustzijn dat we met minder materiële welvaart meer menselijk welzijn kunnen beleven. Dat we met minder meer waarde kunnen creëren en dat delen een kwestie is van duurzaam vermenigvuldigen. Dat we de waarde van geld relativeren of in ieder geval relateren aan de waarde van leven. ‘Never waste a good crises’ zegt men wel omdat het ons kan aanzetten tot een diepgaande bezinning waar we in hemelsnaam mee bezig zijn. Laten we ieder voor onszelf kiezen voor leven op lange termijn. En laten we hopen dat onze staatsmannen ons volgen en zelfs bevestigen dat niet alles vloeibaar wordt onder druk, dat er zaken van waarde zijn die niet te koop zijn – en waar je dus ook niet op kunt bezuinigen.



About the Author



2 Responses to Op dat wat je niet kunt kopen, kun je ook niet bezuinigen.

  1. Helemaal mee eens. Mensen moeten eens gaan nadenken over het feit dat het doel van hun leven zich niet kan beperken tot het pure eigenbelang. Een eigenbelang dat hen uiteindelijk alleen maar kan schaden.

  2. johannes kelder says:

    Het gaat niet om macht,
    Het gaat om mensen.
    Het gaat niet om geld,
    Het gaat om geven.
    Het gaat niet om Lust,
    Het gaat om Liefde,om Leven.

Back to Top ↑
  • Blog Jan Gruiters, directeur PAX

  • Abonneer / Subscribe

    Abonneer je op de PAX blogs en ontvang een bericht bij nieuwe posts.

    Enter your email address:

    Delivered by FeedBurner

  • Nieuws op paxvoorvrede.nl


PAX