Israël en Palestina | 20 december 2017 | by guest blogger

0
Jeruzalem. Foto Wikimedia Commons / Justin McIntosh (CC BY 2.0)

EU moet flink aan de bak na Trumps erkenning van Jeruzalem

‘In het belang van de vrede’. Zo omschreef de Amerikaanse president Donald Trump 6 december zijn besluit om Jeruzalem als hoofdstad van Israël te erkennen. Terwijl Trump sprak, zat ik met een Palestijnse schrijfster in een café in Jeruzalem. Haar vriend hield ons via WhatsApp op de hoogte van de speech. Hij maakte zich toen thuis grote zorgen over de politieke gevolgen. Zij wilde er eigenlijk niets over weten. ‘We hebben allemaal al veel te veel verloren door dit conflict. Ik wil niet weer een periode van onrust’.

Die onrust kwam er toch: op de Westelijke Jordaanoever, en vooral rondom Gaza. In Gaza kwamen protesten en werden raketten afgeschoten. Het gevolg: keihard Israëlisch ingrijpen als weerwoord. Ook op veel andere plaatsen in de wereld werd gedemonstreerd. In sommige gevallen waren er antisemitische geweldsincidenten, zoals in Amsterdam. Ik sprak de Palestijnse schrijfster gisteren nog even. Zij merkte op dat de protesten in Oost-Jeruzalem tot nog toe bijna allemaal zonder geweld verliepen. De protesten in juli van dit jaar tegen de metaaldetectoren die op de Tempelberg/Haram al-Sharif waren geplaatst, waren ook grotendeels geweldloos en die hadden uiteindelijk tot een positief resultaat geleid.

Delicate status
Voor veel Israëli’s die ik spreek is Trumps stap niet meer dan logisch. Al in 1949 werd Jeruzalem tot Israëls hoofdstad uitgeroepen. Internationale erkenning van die nieuwe status bleef echter uit, omdat de Verenigde Naties in 1947 hadden besloten dat Jeruzalem vanwege haar delicate status onder internationaal toezicht zou moeten komen. Er kwam weinig terecht van dat toezicht nadat Israëli’s en Jordaniërs in 1948 allebei delen van de stad innamen.

De status van Jeruzalem werd nog controversiëler nadat Israël in 1967 het oostelijke deel bezette en annexeerde. Dat betekende een slag voor de Palestijnse droom dat ooit dat deel van Jeruzalem de hoofdstad van een onafhankelijk Palestina zou worden.
Toen het Israëlische parlement in 1980 ook wettelijk vastlegde dat heel Jeruzalem de ondeelbare Israëlische hoofdstad zou moeten blijven, riepen de Verenigde Naties alle lidstaten op om hun ambassades uit de stad terug te trekken. Ook Nederland verhuisde toen haar ambassade. Trumps erkenning betekent een nieuwe knauw voor de idee van een Palestijnse hoofdstad in Oost-Jeruzalem, al laat de Amerikaanse president de vraag open of hij ook dat bezette deel van de stad als onderdeel van Israëlisch Jeruzalem ziet.

Einde twee-statenoplossing?
De erkenning van Trump gaat echter over meer dan Jeruzalem. Want, de twee-statenoplossing staat op het spel, net als de rol van de Verenigde Staten in het vredesproces, of wat daar nog van over is. Palestijnen zien de stap van Trump als een definitieve keuze voor Israël. De rol van de Verenigde Staten als onderhandelaar is wat de Palestijnen betreft uitgespeeld. Daarmee is de Europese Unie de enige internationale speler die nog wat kan betekenen. EU-buitenlandcoördinator Federica Mogherini verklaarde op 4 december dat alleen door onderhandelingen over de toekomst van Jeruzalem besloten kan worden. Uitgangspunt is daarbij dat Jeruzalem de hoofdstad van zowel Israël als Palestina zou moeten worden. De EU investeert ieder jaar miljoenen in humanitaire (nood)hulp en staatopbouw in de Bezette Palestijnse Gebieden én Israël is een belangrijke partner van de EU. Genoeg middelen dus om druk op zowel Israël en de Palestijnse Autoriteit te zetten om daadwerkelijk stappen richting een rechtvaardige oplossing te zetten.

Wat kan Nederland doen?
Nederland kan binnen de EU een voortrekkersrol spelen. Het nieuwe kabinet heeft aangegeven zich te wil inzetten voor de verwezenlijking van de twee-statenoplossing: een ‘levensvatbare Palestijnse staat’ naast een ‘internationaal erkend Israël’. Onlangs gaf minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra aan daarbij veel te verwachten van de Amerikaanse inzet. Die hoop moet worden bijgesteld, want terecht beschreef Zijlstra de stap van Trump als ‘contraproductief’ en benadrukte nog eens dat de annexatie van Oost-Jeruzalem illegaal is. De stap van Trump lijkt vooral die politici in de kaart te spelen die nog meer nederzettingen in Oost-Jeruzalem en op de Westelijke Jordaanoever willen bouwen. Juist vanwege haar goede betrekkingen met Israël en de Palestijnse Autoriteit, zou Nederland binnen de EU kunnen aandringen op een stevigere stellingname en bemoeienis. De EU zou de verschillende partijen om de tafel moeten brengen en de druk op Israël en de Palestijnse Autoriteit verhogen om zo uit de huidige impasse te komen. En door nu de stap te zetten om Palestina te erkennen en daarmee de twee-statenoplossing overeind te houden. Daarmee wordt de Palestijnse positie versterkt en ontstaat hopelijk een nieuwe dynamiek in de onderhandelingen over het conflict. De EU moet wel, want de VS lijken voorlopig vooral druk met verhuisdozen inpakken.

Tags: , ,



About the Author



Comments are closed.

Back to Top ↑
  • Blog Jan Gruiters, directeur PAX

  • Abonneer / Subscribe

    Abonneer je op de PAX blogs en ontvang een bericht bij nieuwe posts.

    Enter your email address:

    Delivered by FeedBurner

  • PAX op Facebook

    4 hours ago

    PAX

    De Vredesweek is volop aan de gang!

    In het hele land worden honderden activiteiten georganiseerd: van filmavonden tot festivals, van vieringen tot debatten.
    ... See MoreSee Less

    View on Facebook
  • Nieuws op paxvoorvrede.nl


PAX